Evalueren onder de loep

Vandaag wordt er in ons onderwijs heel wat af getoetst. Uit een peiling van de Vlaamse Scholierenkoepel (2017) blijkt dat maar liefst 76,8 procent van de leerlingen stress krijgt van school en de grote stressmomenten zijn duidelijk de toetsen (47,7%) en examens (71,3%), naast huiswerk (23,9%) en spreekbeurten. Ook bij leraren weegt de druk van het verbeterwerk.  Ons ‘toetssysteem’ heeft ook op andere manieren effect. Punten nodigen uit tot competitie en het plaatsen van kinderen in een positie of volgorde. Evalueren wordt ‘een prestatie neerzetten’. Dat kan effect hebben op het zelfbeeld van een kind: ‘ik ben zwak’, ‘ik ben slim’, ‘ik kan dit niet’, ‘ik ben dom’ …  en op de mindset waarmee kinderen naar leren kijken. De rol van de leraar als degene die de ‘punten bepaalt’, geeft een zekere machtspositie waarmee hij enige autoriteit en tucht in de klas kan afdwingen. Maar het verklaart ook de angst van vele leraren in de vaak beluisterde uitspraak: ‘Als ik niet dreig met punten, dan doen mijn leerlingen helemaal niets!’ 
Het geven van een cijfer is vaak een eindpunt in het leerproces. Dat is jammer, want recente publicaties (Jo Boaler, 2016) tonen net aan dat ‘fouten maken’ de krachtigste momenten kunnen zijn waarop kinderen leren. In een open discussie willen we zoeken hoe we evalueren kunnen inzetten als een krachtig middel om te leren. Via de methode van deliberative inquiry of beraadslagend onderzoek (cf. Wouters, Geerinck & Thys (2016)) gaan we debatteren aan de hand van een prikkelende tekst over evaluatie. Door het uitwisselen en afwegen van argumenten willen we een antwoord formuleren op de vraag hoe evaluatie en feedback de interesse en intrinsieke motivatie van leerlingen wel kan bevorderen.
 
Referenties
Boaler, J. (2016), Mathematical Mindsets: Unleashing Students' Potential through Creative Math, Inspiring Messages and Innovative Teaching, San Francisco: Jossey-Bass.
Vlaamse scholierenkoepel, Peiling over stress op school. 5964 leerlingen over de oorzaken en gevolgen van schoolstress. Scholierencongres, 18 februari 2017, zie: https://www.scholierenkoepel.be/sites/default/files/upload/Peiling%20-%2...
Wouters, R., Geerinck, I., & Thys, J. (2016). Bestuderen + delibereren = beraadslagend onderzoeken. [Investigate + deliberate = deliberative inquiry]. Impuls, 46(4), 177-184.