Competentiegericht leren en evalueren met een digitaal portfolio: route, wegwijzers, tussenstops en aankomst digitaal in kaart

Sinds een vijftal jaar maken we in (het éénjarig traject van) onze lerarenopleiding gebruik van een digitaal portfolio. Dit geïntegreerd groei- en assessmentportfolio veruiterlijkt ons denken over hoe breed competentiegericht opleiden; het visualiseert hoe we onze cursisten stimuleren om de basiscompetenties van de leraar te ontwikkelen en hoe dat te evalueren. 
Om competentiegericht opleiden te verwezenlijken, lieten we destijds de modulaire opbouw van de opleiding voor een deel los en richtten we ons op de leerlijnen die doorheen de modules lopen. Hierdoor kon het frequent summatief evalueren van opleidingsonderdelen plaats maken voor meer permanente formatieve feedback in functie van competentieontwikkeling. De summatieve evaluatie vindt plaats tijdens een tussentijds en eindassessment.
Het pad dat cursisten afleggen om de nodige startcompetenties te bereiken, wordt bijgehouden in het digitaal groeiportfolio. Dit groeiportfolio is echter meer dan een losse verzameling studie-, onderzoeks- en praktijkopdrachten: startende vanuit de eigen leervragen, door permanente reflectie en via formatieve feedback op een keuzegamma aan leeropdrachten wordt groei in de competenties gerealiseerd. De begeleiding hierbij – het aantal en de aard van de wegwijzers – wordt afgestemd op de noden van elke individuele cursist.
Op het einde van de opleiding selecteert de cursist zelf een gerichte verzameling van bewijskracht uit het groeiportfolio om het bereiken van de startcompetenties van een leraar aan te tonen in het assessmentportfolio. Het hart van het digitaal portfolio bestaat uit een rubric die voor alle te bereiken competenties via concrete gedragsindicatoren de graad van beheersing nauwkeurig beschrijft. Deze rubric vormt het kader voor zelfevaluatie en reflectie, bij de tussenstops maar ook bij aankomst, evenals de basis voor het criteriumgericht interview tijdens de assessments.
Tijdens de uiteenzetting wordt het digitaal portfolio gedemonstreerd en geduid vanuit bovenstaande grondslagen. Het praktijkonderzoek dat werd uitgevoerd naar de reflectievaardigheden van cursisten bij deze manier van werken komt eveneens aan bod.