Krachtige leeromgevingen in het BSO: de lat hoog voor leerlingen, lerarenteams en lerarenopleiders

Elke leerling, ongeacht de economische, culturele en sociale gezinsachtergrond, successen laten ervaren via het onderwijs is nog steeds een enorme uitdaging. De meeste leerlingen in het beroepsonderwijs hebben een lage socio-economische (SES) achtergrond. Deze leerlingen hebben vaak minder academische ondersteuning thuis en zijn daarom meer afhankelijk van de leeromgeving op school voor hun leerresultaten. Ondanks deze nood aan een rijke en ondersteunende leeromgeving op school, blijkt uit het OESO-rapport dat in de meeste landen de leeromgeving armer is voor leerlingen met lagere SES, in vergelijking met meer bevoorrechte leerlingen. Deze ongelijkheid in leermogelijkheden is sterk gerelateerd aan ongelijkheid in leerprestaties. Vanuit een equity-mindedness gaan we na hoe we vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid rijke leerervaringen kunnen creëren voor elke leerling. Krachtige, leerlinggerichte leeromgevingen ( KLEO) kunnen hierbij een sleutel tot succes vormen. 
Hoe leerlingen hun leeromgeving ervaren, is belangrijk voor hun tevredenheid en hun engagement om te leren. We onderzochten of de perceptie van leerlingen van de huidige leeromgeving, overeenkomt met de kenmerken van een KLEO en in welke mate ze overeenkomt met hun gewenste leeromgeving. Daarnaast gingen we na, of leerlingen die hun leeromgeving als krachtiger ervoeren, ook een hoger leer engagement aangaven. Data uit een vragenlijst afgenomen bij 532 leerlingen, tonen aan dat er een grote discripantie is tussen de perceptie van de huidige leeromgeving enerzijds en anderzijds de kenmerken van een KLEO en hun gewenste leeromgeving. In het algemeen gaven leerlingen aan niet tevreden te zijn over hun huidige lessen. Leerlingen wensen uitdrukkelijk meer uitdagende leeromgevingen. Ze willen meer authentieke problemen leren oplossen met elkaars ondersteuning. Dit kan worden geïnterpreteerd als een verzoek van leerlingen naar hogere verwachtingen te stellen van (aspirant-) leraren naar hun leerlingen toe. De vraag naar uitdagende leeromgevingen ging hand in hand met de vraag naar passende leerzorg. Leerlingen willen meer evaluatie die het leren ondersteunt en wensen meer coaching die hen structuur en vertrouwen biedt. Met differentiatie hebben ze het op het eerste gezicht moeilijker. Leerlingen die hun huidige leeromgeving als krachtig ervoeren, rapporteerden een grotere tevredenheid en een sterker leerengagement. Leraren en lerarenopleiders  staan voor de uitdaging curricula in het beroepsonderwijs te hertekenen, waarbij de kenmerken van een KLEO meer uitgesproken aanwezig zijn.