Hoge betrokkenheid bij kleuters met lage SES: samen een belangstellingscentrum verkennen werkt!

Ons PWO-project is gestart vanuit de vaststelling dat we er in het Vlaamse kleuteronderwijs te weinig in slagen om het aanbod en de begeleiding te laten aansluiten bij de leefwereld van kinderen uit lagere sociaal-economische milieus. Naar aanleiding van de zoektocht om de kwaliteit van het onderwijs in de kleuterklas te verhogen ontwikkelde de lerarenopleiding kleuteronderwijs van de Karel de Grote Hogeschool het Stappenplan Ervaringsgerichte Praktijk. Eén van de cruciale stappen uit dit plan bestaat uit het samen met de kinderen verkennen van het belangstellingscentrum (BC). Dit is een thema waarover de kinderen leren, bijvoorbeeld ‘bloemen’. Tijdens de BC-verkennende activiteit onderzoekt de kleuteronderwijzer wat het belangstellingscentrum betekent voor de groep, wat ze willen te weten komen over bloemen en wat willen ervaren, bijvoorbeeld zelf zaaien. Op basis van deze BC-verkenning ontwikkelt de kleuteronderwijzer een aanbod op maat. Het doel van deze werkwijze is het bevorderen van de betrokkenheid om zo te komen tot fundamentele ontwikkeling van alle kinderen. 
 
In een eerste onderzoeksjaar (2015-2016) gingen we d.m.v. design based-research samen met ervaren kleuteronderwijzers op zoek naar een nieuwe manier om een belangstellingscentrum (BC) te verkennen met oudste kleuters (4- en 5-jarigen). We zochten een format waarmee we zo goed mogelijk inzicht kunnen krijgen in wat kleuters met lage SES willen weten en beleven over een bepaald thema. 
De vraag 'werkt een BC-verkenning om betrokkenheid te verhogen' bleef nog onbeantwoord. In een tweede onderzoeksjaar (2016-2017) gingen ervaren kleuteronderwijzers aan de slag met het geoptimaliseerd format en werden er meer dan 500 gemiddelde betrokkenheidsscores verzameld bij kleuters. We gebruikten hierbij switching replications als onderzoeksdesign. Na een intensief jaar mogen we zeggen: Een belangstellingscentrum verkennen met kleuters met lage SES werkt! 
 
Onze goesting is nog niet over, we nemen jullie ook kort mee in het huidige project (2017-2018) waarin we het format trachten aan te passen aan de noden van jongste peuters (2,5- en 3-jarigen).