EEN IDEEËNFABRIEK VOOR CONCEPTVORMING IN NATUURWETENSCHAPPEN

Leerlingen en studenten stappen de wetenschapsklas binnen met heel wat intuïtieve ideeën of preconcepten over wetenschappelijke concepten. Preconceptuele kennis is geordend in intuïtieve theorieën die goed werken om de dagelijkse realiteit te begrijpen. Ze staat echter het verwerven van het wetenschappelijk concept in de weg.  Door de beperktheid van het preconcept expliciet te maken, kunnen leerlingen en studenten heel bewust de stap van het preconcept naar het wetenschappelijk concept maken. Een dialogische aanpak waarin het verwoorden en uitwisselen van ideeën centraal staat, lijkt veel belovend . 
 
Binnen dit praktijk-gericht wetenschappelijk onderzoek werd een dialogische methode ontwikkeld en uitgetest die de wetenschap les vanuit de preconceptuele ideeën van leerlingen en studenten opbouwt. De preconcepten worden in een eerste fase geëxpliciteerd en in vraag gesteld. Vervolgens neemt de leerkracht of docent de rol op van tolk om het wetenschappelijk concept te introduceren. Nadien worden zowel de preconceptuele invulling als de wetenschappelijke invulling van het concept onderzocht aan de hand van experimenten die de leerlingen of studenten zelf ontwikkelen, wat hen eigenaarschap geeft in het leerproces. In de methode neemt de leerkracht of docent de rol op van coach en tolk eerder dan die van kennis-autoriteit. De methode werd in een quasi experimenteel onderzoek door leerkrachten uitgetest bij 340 leerlingen in Vlaanderen en Lesotho en door docenten bij 110 studenten in Vlaanderen en Spanje. De resultaten tonen een significant, sterk positief leereffect voor het bouwen van het wetenschappelijk concept. In de uiteenzetting willen we de methode toelichten en het ontwikkelde materiaal delen. Er is ruimte voor discussie en inbreng van de deelnemers.