Wat elke leraar moet weten over hoe leerlingen leren

Moeten onze leraren (en onze leraren van de toekomst) weten hoe hun leerlingen leren? De vraag lijkt retorisch, want als het de taak van leraren is om lessen in te richten en te plannen in functie van het leren van hun leerlingen, dan mag je toch verwachten dat leraren zelf ook weten hoe leerlingen het beste leren; d.w.z. hoe hun leerprocessen werken en hoe je die kan optimaliseren. Honderd jaar cognitief wetenschappelijk onderzoek leverde een schat aan informatie op over effectieve en efficiënte strategieën die breed inzetbaar zijn om het leren van leerlingen te bevorderen. Ze zijn zeer effectief, kosten even veel of zelfs minder tijd dan strategieën die minder goed werken, zijn gemakkelijk implementeerbaar en zijn onmiddellijk toepasbaar, over verschillende vakken en leerjaren heen.
Het voorbije academiejaar deden Tim Surma en Kristel Vanhoyweghen onder begeleiding van Prof dr. P. A. Kirschner en dr. G. Camp (Open Universiteit) onderzoek hoe twee van de meest effectieve leerstrategieën gedekt worden in handboeken en syllabi aan de lerarenopleidingen, zowel hogescholen als universiteiten in Vlaanderen en Nederland. De resultaten voor Vlaanderen en Nederland waren niet bemoedigend. Een meerderheid van de bronnen gaven onvoldoende duiding, voorbeelden voor de praktijk en wetenschappelijke onderbouwing omtrent de leerstrategieën. Het onderzoek haalde de Belgische en Nederlandse nationale pers en zorgde voor een constructieve dialoog tussen de onderzoekers en lerarenopleiders. Deze lezing heeft een dubbel doel. Het wil eerst het gevoerde onderzoek, de gebruikte methodiek en resultaten kaderen en nuanceren. Nadien worden de meest effectieve leerstrategieën helder besproken zodat elke lerarenopleider met een kant-en-klaar pakket 'Wat elke leraar moet weten over hoe leerlingen leren' naar de lespraktijk kan vertrekken.