De rol van evaluatie in gedifferentieerd onderwijs

In deze lezing worden twee praktijkgerichte onderzoeken toegelicht waarin leraars secundair onderwijs ondersteund worden op vlak van binnenklasdifferentiatie. Op basis van de theorie van Tomlinson (2000) en Coubergs, Struyven, Gheyssens, en Engels (2015) kregen leraars in beide onderzoeken een vormingsaanbod aangeboden waarin de vertaalslag van de theorie met betrekking tot binnenklasdifferentiatie naar de praktijk werd gemaakt. Tijdens dit vormingsaanbod werd benadrukt dat evaluatie een essentieel onderdeel is om binnenklasdifferentiatie te realiseren. In beide onderzoeken werden de betrokken leraars ook gecoacht bij het toepassen van binnenklasdifferentiatie. In het eerste onderzoek (20 deelnemers op 3 scholen) werd nagegaan welke moeilijkheden leraars ondervinden bij het toepassen van de principes van binnenklasdifferentiatie. In het tweede onderzoek (15 deelnemers op 3 scholen) lag de focus op het inspelen op verschillen in instructiebehoefte, daarbij werd gebruik gemaakt van pre-teaching, verlengde instructie en ingebedde instructie. 
 
De ambitie van deze lezing is om de essentiële maar uitdagende rol toe te lichten van evaluatie bij gedifferentieerd onderwijs. In de praktijk bleken veel leraars moeilijkheden te ondervinden om evaluatie-elementen te verbinden met een gedifferentieerde lesopbouw. Leraars waren in de twee onderzoeken veel sneller bereid om differentiatietechnieken toe te passen, dan om een effectieve cyclische lesopbouw (Smets, 2017) te implementeren waarbij gedifferentieerde instructie gebaseerd is op een beginassessment of waarin formatieve evaluatie een centrale rol speelt om de lessen verder vorm te geven. We belichten in deze lezing  wat het zo moeilijk maakte voor de deelnemers om dit te doen, en we doen suggesties voor lerarenopleiders om deze moeilijkheden het hoofd te bieden.